Blog
Παραλλαγές Δάσους: Σχέδια και χρήση
Γιατί η Παραλλαγή "Δάσους" Είναι Ξεχωριστή Κατηγορία
Η παραλλαγή δεν λύνει όλα τα προβλήματα σε όλα τα περιβάλλοντα. Μια παραλλαγή φτιαγμένη να σπάει το περίγραμμα πάνω σε άμμο και βράχο έχει αντίθετα αποτελέσματα σε δασώδες περιβάλλον, και το αντίστροφο. Αυτός ο οδηγός καλύπτει αποκλειστικά παραλλαγές σχεδιασμένες ή προσαρμοσμένες ειδικά για εύκρατα και τροπικά δασικά περιβάλλοντα. Παραλλαγές ερήμου, αστικού περιβάλλοντος και χιονιού καλούνται να λύσουν τελείως διαφορετικό πρόβλημα και αφήνονται σκόπιμα εκτός — η ένταξή τους εδώ δεν έχει νόημα.
Σ' αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε τις 15 πιο συνηθισμένες: ATACS-FG, DPM, MTP, CCE, MARPAT, CADPAT, EMR/DigitalFlora, Multicam, Multicam Tropic, Ελληνική παραλλαγή (Greek Lizard), M81 Woodland, Vegetata, PenCott Wildwood, Flecktarn και Tiger Stripe.
Σημείωση: κάθε ισχυρισμός παρακάτω επαληθεύτηκε μέσω Camopedia, επίσημης τεκμηρίωσης κατασκευαστών (Crye Precision, Hyde Definition/PenCott, A-TACS/Digital Concealment Systems), λημμάτων παραλλαγής στη Wikipedia, του Soldier Systems Daily, και εξειδικευμένων άρθρων σχεδιασμού παραλλαγής. Την πλήρη λίστα των πηγών στις οποίες ανατράξαμε θα τη βρείτε στο τέλος του άρθρου.
Η Μεταβλητή της απόστασης παρατήρησης
Το χρώμα και το κατά πόσο η παραλλαγή "ταιριάζει" με το περιβάλλον είναι το ένα μέρος της εξίσωσης. Οι σχεδιαστές παραλλαγής δουλεύουν με δύο βασικά εργαλεία: στοιχεία macro-pattern (μεγάλα σχήματα και κηλίδες που σπάνε το περίγραμμα όταν το βλέπει κανείς από απόσταση) και στοιχεία micro-pattern (λεπτομερής υφή και μικρά σχήματα που εμποδίζουν την αναγνώριση από κοντά). Τα παλαιότερα, μονής κλίμακας μοτίβα συνήθως επιλέγουν ένα από τα δύο για να βελτιστοποιήσουν — συνήθως το πρόβλημα της μεγάλης απόστασης. Τα νεότερα μοτίβα "πολλαπλής κλίμακας" ή fractal εμφωλεύουν μικρά σχήματα μέσα σε μεσαία σχήματα μέσα σε μεγάλα σχήματα στο ίδιο τύπωμα, ώστε η παραλλαγή να δουλεύει σωστά είτε ο παρατηρητής βρίσκεται σε απόσταση πέντε μέτρων είτε τριακοσίων.
Η Οικογένεια Brushstroke και Lizard
Tiger Stripe
Προέλευση και ιστορία: Η Tiger Stripe εξελίχθηκε από το γαλλικό αποικιακό μοτίβο "lizard" που χρησιμοποιήθηκε στην Ινδοκίνα και παρήχθη πρώτη φορά για το Σώμα Πεζοναυτών του Βιετνάμ γύρω στο 1957. Η Μεραρχία Πεζοναυτών της Δημοκρατίας του Βιετνάμ το ανέπτυξε περαιτέρω, και κατά το 1961-1962 χρησιμοποιήθηκε από τους ARVN Rangers και τις Ειδικές Δυνάμεις. Το ύφασμα παραγόταν τοπικά στο Νότιο Βιετνάμ καθώς και στην Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την Ταϊβάν. Αμερικανοί σύμβουλοι και αργότερα προσωπικό ειδικών επιχειρήσεων το φορούσαν όσο ήταν αποσπασμένοι σε βιετναμέζικες μονάδες, αλλά ποτέ δεν ήταν επίσημο μοτίβο έκδοσης των ΗΠΑ.
Σχεδιασμός: Αλληλεπικαλυπτόμενες, ασύμμετρες λωρίδες σε πράσινο, καφέ και μαύρο με ανοιχτόχρωμο περίγραμμα, σχεδιασμένες να μιμούνται τις κάθετες σκιές του μπαμπού και της πυκνής τροπικής βλάστησης με κάλυψη δέντρων άνωθεν και χαμηλό φωτισμό.
Σχεδιασμός κλίμακας: Μονής κλίμακας brushstroke. Αποτελεσματικό στις μικρές αποστάσεις εμπλοκής που συναντάει κανείς σε πυκνή ζούγκλα, όπου το οπτικό πεδίο είναι φυσικά περιορισμένο.
Καλύτερο περιβάλλον: Πυκνή τροπική ζούγκλα με πυκνό φύλλωμα και χαμηλό φωτισμό.
Status σήμερα: Ιστορικό. Κανένας σύγχρονος στρατός δεν χρησιμοποιεί την Tiger Stripe ως στάνταρ παραλλαγή. Ό,τι βρίσκεται σήμερα στην αγορά είναι αναπαραγωγή για συλλέκτες ή χόμπυ/lifestyle ρουχισμός, όχι επιλογή για επιχειρησιακή χρήση.
Ελληνική Παραλλαγή (Greek Lizard)
Προέλευση και ιστορία: Το πρώτο μοτίβο παραλλαγής που παρήχθη εγχώρια στην Ελλάδα, το οποίο εισήχθη στα μέσα της δεκαετίας του 1970 ως τοπική προσαρμογή του γαλλικού μοτίβου που ο στρατός ονόμαζε επίσημα "tenue léopard" — κυριολεκτικά "στολή λεοπάρδαλης". Το ίδιο μοτίβο είναι διεθνώς γνωστό στα αγγλικά ως "lizard" (σαύρα). (Δεν πρόκειται για μεταφραστικό λάθος: προέρχεται από το παρατσούκλι που είχαν οι Γάλλοι αλεξιπτωτιστές κατά τον Πόλεμο της Αλγερίας, το οποίο πέρασε στην παραλλαγή τους). Η ελληνική εκδοχή σκούρυνε τα πράσινα και καφέ χρώματα για το μεσογειακό έδαφος. Μια δεύτερη σειρά ακολούθησε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 / αρχές του 1990 σε ελαφρύτερο ύφασμα ripstop. Στα τέλη του 2023, το Γενικό Επιτελείο ανακοίνωσε νέα ενημέρωση (M24) που μετατοπίζει την παλέτα προς πιο γήινους τόνους διατηρώντας τα παραδοσιακά σχήματα lizard
Σχεδιασμός: Αλληλεπικαλυπτόμενες οριζόντιες πινελιές (σκούρο καφέ, σκούρο λαδί) πάνω σε ανοιχτό πράσινο φόντο — μοτίβο 3 χρωμάτων.
Σχεδιασμός κλίμακας: Μονής κλίμακας brushstroke, όπως το Tiger Stripe — φτιαγμένο για μικρότερες αποστάσεις εμπλοκής, όχι για διάσπαση σε μεγάλη απόσταση.
Καλύτερο περιβάλλον: Βελτιστοποιημένη για ξηρό μεσογειακό δάσος και βραχώδες, θαμνώδες έδαφος, περισσότερο παρά για πυκνό πράσινο δάσος. Αν το περιβάλλον είναι πυκνό, υγρό δάσος με πλούσιο φύλλωμα θα δουλέψει αλλά δεν είναι η αποτελεσματικότερη επιλογή.
Status σήμερα: Ενεργό στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις από τη δεκαετία του 1970, με την αναθεώρηση M24 σε εξέλιξη τη στιγμή συγγραφής αυτού του άρθρου.
Η Οικογένεια Blotch και Spot
M81 Woodland
Προέλευση και ιστορία: Υιοθετήθηκε από τον Αμερικανικό Στρατό το 1981 για τη νέα στολή BDU, αναπτύχθηκε στο Natick Soldier Center ως διάδοχος του μοτίβου ERDL της εποχής του Βιετνάμ. Οι ερευνητές μεγάλωσαν τα σχήματα σε σχέση με το ERDL ειδικά για να παραμείνει αποτελεσματικό απέναντι στα πρώτα συστήματα νυχτερινής όρασης. Έγινε το στάνταρ μοτίβο για όλους τους κλάδους των ΗΠΑ κατά τις δεκαετίες 1980-90, με χρήση από τη Γρενάδα μέχρι τον Πόλεμο του Κόλπου.
Σχεδιασμός: Μεγάλης κλίμακας blotch 4 χρωμάτων (μαύρο, καφέ, πράσινο, χακί).
Σχεδιασμός κλίμακας: Μονής κλίμακας macro μοτίβο — τα σχήματα μεγάλωσαν σκόπιμα για απόδοση σε απόσταση και απέναντι σε οπτικά νυχτερινής όρασης, ο κλασικός συμβιβασμός εκείνης της εποχής: καλή από απόσταση, πιο επίπεδη από κοντά.
Καλύτερο περιβάλλον: Γενικό εύκρατο δάσος — αυτό είναι το μοτίβο που φαντάζεται ο περισσότερος κόσμος όταν ακούει "παραλλαγή δάσους", και όχι τυχαία. Eίναι ο άμεσος πρόγονος του CCE παρακάτω.
Status σήμερα: Αποσύρθηκε από την πρώτη γραμμή των ΗΠΑ όταν αντικαταστάθηκε πρώτα από το UCP, μετά από το OCP (Scorpion W2), αλλά εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από πολλούς άλλους στρατούς και είναι ευρέως διαθέσιμη εμπορικά.
Flecktarn
Προέλευση και ιστορία: Σχεδιάστηκε από τη γερμανική εταιρεία Marquardt & Schulz και επιλέχθηκε ανάμεσα σε πολλά υποψήφια μοτίβα που δοκιμάστηκαν κατά τις δοκιμές "Truppenversuch 76" του Bundeswehr. Η πεντάχρωμη εκδοχή (Flecktarn-B) υιοθετήθηκε επίσημα στις 20 Φεβρουαρίου 1991, μετά την επανένωση της Γερμανίας.
Σχεδιασμός: Μοτίβο κηλίδων 5 χρωμάτων — 15% ανοιχτό πράσινο, 20% ανοιχτό λαδί, 35% σκούρο πράσινο, 20% καφέ, 10% μαύρο. Το ίδιο το όνομα είναι κυριολεκτικό: Fleck (κηλίδα) + Tarnung (παραλλαγή).
Σχεδιασμός κλίμακας: Πραγματικά διπλής κλίμακας. Οι ίδιοι οι σχεδιαστές του το περιγράφουν ως συνδυασμό μικρών κηλίδων με "λειτουργία μίμησης" από κοντά και ομαδοποιημένων μεγαλύτερων κηλίδων με "παραμορφωτική λειτουργία" από απόσταση — μια ασυνήθιστα σκόπιμη σχεδίαση δύο επιπέδων για μια τόσο παλιά παραλλαγή.
Καλύτερο περιβάλλον: Μικτό και κωνοφόρο δάσος Κεντρικής Ευρώπης.
Status σήμερα: Ενεργό — παραμένει το στάνταρ μοτίβο του Bundeswehr (παράλληλα με το νεότερο Multitarn για άλλους ρόλους). Η λογική κηλίδων-και-συστάδων του Flecktarn επηρέασε άμεσα το ρωσικό μοτίβο EMR/Digital Flora παρακάτω.
DPM (Disruptive Pattern Material)
Προέλευση και ιστορία: Αναπτύχθηκε από τον Βρετανικό Στρατό στις αρχές της δεκαετίας του 1960 με τέσσερα εύκρατα χρώματα — μαύρο, σκούρο καφέ, μεσαίο πράσινο και σκούρο μπεζ. Πρωτοεμφανίστηκε σε μικρή κλίμακα στο αντιανεμικό μπουφάν 1963 Pattern που εκδιδόταν σε ειδικές δυνάμεις, στη συνέχεια ευρύτερα από το 1966, και επισημοποιήθηκε ως στολή 1968 Pattern. Η Βρετανία ήταν ο πρώτος στρατός που υιοθέτησε ένα μοτίβο παραλλαγής ως καθολική έκδοση σε όλες τις ένοπλες δυνάμεις της, και το DPM στη συνέχεια υιοθετήθηκε ή αντιγράφηκε στενά από πολλούς στρατούς της Κοινοπολιτείας και πρώην αποικιών.
Σχεδιασμός: Η βιβλιογραφία παραλλαγής ονομάζει όντως το DPM μοτίβο "brushstroke", αλλά ο όρος εδώ αναφέρεται στην προέλευσή του — τον σχεδιασμό του Denison του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ζωγραφισμένο στο χέρι με μεγάλα πινέλα — και όχι στη γεωμετρία των σχημάτων. Τα πραγματικά σχήματα είναι μεγάλες, ακανόνιστες κηλίδες (μαύρο, σκούρο καφέ, μεσαίο πράσινο, μπεζ), γι' αυτό και κατατάσσεται εδώ και όχι στην οικογένεια Brushstroke και Lizard παραπάνω.
Σχεδιασμός κλίμακας: Μονής κλίμακας macro/blotch μοτίβο, στην ίδια γενική κατηγορία με το Woodland, το CCE και το Vegetato — χωρίς σκόπιμη μηχανική πολλαπλής κλίμακας, η οποία ήρθε δεκαετίες αργότερα με τη δουλειά των Crye, DCS και Hyde Definition.
Καλύτερο περιβάλλον: Εύκρατο ευρωπαϊκό δάσος.
Status σήμερα: Legacy. Αποσύρθηκε από τον Βρετανικό Στρατό μεταξύ 2010 και 2013 υπέρ του MTP, αν και παραμένει σε χρήση ή έχει επηρεάσει τοπικά μοτίβα σε αρκετούς άλλους στρατούς παγκοσμίως.
Vegetato
Προέλευση και ιστορία: Υιοθετήθηκε από τον Ιταλικό Στρατό το 2004, αντικαθιστώντας το παλαιότερο μοτίβο Roma 90, το οποίο είχε με τη σειρά του επηρεαστεί από το αμερικανικό M81 Woodland. Το Vegetato εκδόθηκε αρχικά σε αλεξιπτωτιστές και ειδικές δυνάμεις πριν από την ευρύτερη διάθεσή του.
Σχεδιασμός: Ακανόνιστες κηλίδες — σοκολατί καφέ, βαθύ κοκκινωπό καφέ και λαδί πράσινο — σε χακί φόντο.
Σχεδιασμός κλίμακας: Πολλαπλής κλίμακας, fractal μοτίβο, παρά την εμφάνιση κηλίδων/airbrush. Το Vegetato είναι μοτίβο παραγόμενο με υπολογιστή και κατατάσσεται από ερευνητές παραλλαγής μαζί με το MultiCam ως μη-pixelated πολλαπλής κλίμακας σχέδιο, αποτελεσματικό τόσο από κοντά όσο και από απόσταση.
Καλύτερο περιβάλλον: Μεσογειακό εύκρατο δάσος.
Status σήμερα: Ενεργό, στάνταρ μοτίβο για τον Ιταλικό Στρατό και την Αεροπορία.
CCE (Camouflage Centre-Europe)
Προέλευση και ιστορία: Εισήχθη από τις Γαλλικές Ένοπλες Δυνάμεις το 1991 και υιοθετήθηκε πλήρως γύρω στο 1994, αντικαθιστώντας το παλαιότερο μοτίβο TAP47 και τις χακί στολές F2. Ο σχεδιασμός του βασίζεται άμεσα στη M81 Woodland, αλλά με διαφορετικό pattern και χρώματα. Αναφέρεται ότι αναπτύχθηκε με βάση συγκεκριμένα το καλοκαιρινό φύλλωμα του δάσους Fontainebleau.
Σχεδιασμός: Μαύρες γραμμές σαν κλαδιά πάνω από οριζόντια πράσινα, καφέ και μπεζ στοιχεία σε μπεζ φόντο — μια βαρύτερη παραλλαγή της φόρμουλας Woodland.
Σχεδιασμός κλίμακας: Μονής κλίμακας macro μοτίβο, γέρνει προς τη διάσπαση σε μεσαία-μεγάλη απόσταση, με κάποιο κόστος στη λεπτομέρεια από κοντά.
Καλύτερο περιβάλλον: Εύκρατο φυλλοβόλο δάσος και ανοιχτά αγροτεμάχια στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Status σήμερα: Legacy. Από το 2024 ο γαλλικός στρατός έχει αρχίσει να αντικαθιστά το CCE με μοτίβο βασισμένο στο MultiCam (BME - Bariolage Multi-Environmental)
Η Οικογένεια Digital και Multi-Scale
CADPAT (TW)
Προέλευση και ιστορία: Αναπτύχθηκε από τις Καναδικές Ένοπλες Δυνάμεις στο πλαίσιο του προγράμματος "Clothe the Soldier", βασιζόμενο σε παλαιότερη έρευνα από τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Υιοθετήθηκε από την Land Force Command το 1997, αν και οι δοκιμές και η κατοχύρωση εμπορικού σήματος δεν ολοκληρώθηκαν πριν το 2001· η εκδοχή Temperate Woodland (TW) έγινε στάνταρ έκδοση του Στρατού το 2002, με την Αεροπορία να ακολουθεί το 2004. Το CADPAT αναγνωρίζεται ευρέως ως το πρώτο επιχειρησιακό ψηφιακό (pixelated) μοτίβο παραλλαγής στον κόσμο, και ενέπνευσε άμεσα το MARPAT του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ παρακάτω. Υπήρχε και μια συνοδευτική εκδοχή Arid Regions (AR) για ανάπτυξη σε έρημο· αυτή η καταχώρηση αφορά συγκεκριμένα το TW.
Σχεδιασμός: Ψηφιακό μοτίβο pixel 4 χρωμάτων — ανοιχτό πράσινο, σκούρο πράσινο, καφέ και μαύρο — σχεδιασμένο να είναι αυτο-όμοιο σε δύο κλίμακες, με μικρές συστάδες pixel να σχηματίζουν μεγαλύτερες χρωματικές ζώνες.
Σχεδιασμός κλίμακας: Πολλαπλής κλίμακας ψηφιακό pixel, ίδια κατηγορία με το MARPAT. Το CADPAT και το MARPAT αναφέρονται συνήθως μαζί ως τα πρώτα μοτίβα που σχεδίασαν σκόπιμα αυτό το φαινόμενο συσσωμάτωσης micro/macro pixel.
Καλύτερο περιβάλλον: Εύκρατο δάσος
Status σήμερα: Legacy. Ο Καναδάς επέλεξε έναν νέο διάδοχο πολλαπλών εδαφών, το CADPAT (MT), το 2021, με την έκδοση να ξεκινά το 2024 και μετάβαση περίπου 24 μηνών — το CADPAT (MT) αντικαθιστά τόσο το TW όσο και το AR με μία ενιαία παραλλαγή γενικής χρήσης, την ίδια κίνηση που έκαναν οι Αμερικάνοι (OCP), οι Βρετανοί (MTP) και οι Γάλλοι (BME) στις δικές τους ένοπλες δυνάμεις.
MARPAT (Woodland)
Προέλευση και ιστορία: Σχεδιάστηκε το 2001 από ομάδα ανάπτυξης του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ (με τη συνεργασία των ελεύθερων σκοπευτών Kenneth Henley και John Heisterman), και υιοθετήθηκε με τη νέα στολή Marine Corps Combat Utility Uniform μεταξύ τέλους 2002 και αρχών 2005. Επηρεάστηκε άμεσα από το καναδικό CADPAT, το οποίο υιοθετήθηκε το 1997 ως το πρώτο επιχειρησιακό ψηφιακό μοτίβο παραλλαγής στον κόσμο. Κατά την ανάπτυξη, η ομάδα του USMC δοκίμασε πάνω από 150 υποψήφια μοτίβα πριν καταλήξει σε τρία τελικά — δύο παραλλαγές Tiger Stripe και ένα παλαιότερο ροδεσιανό σχέδιο brushstroke — τα οποία στη συνέχεια αναδόμησε σε νέα ψηφιακή δομή pixel. Οι εκδοχές Woodland και Desert υιοθετήθηκαν για γενική έκδοση· μια τρίτη, Urban, αναπτύχθηκε αλλά δεν εκδόθηκε ποτέ.
Σχεδιασμός: Μικρά ορθογώνια χρωματικά pixel που σχηματίζουν δύο οπτικά επίπεδα — μικρές συστάδες pixel που διαβάζονται ως λεπτή υφή από κοντά, και μεγαλύτερες χρωματικές ζώνες (σχηματισμένες από τις ίδιες συστάδες) που αναμειγνύονται με το έδαφος από απόσταση.
Σχεδιασμός κλίμακας: Πολλαπλής κλίμακας ψηφιακό pixel. Μαζί με το CADPAT, το MARPAT ήταν από τα πρώτα μοτίβα σε επιχειρησιακή χρήση που σχεδίασαν σκόπιμα αυτό το φαινόμενο συσσωμάτωσης micro/macro pixel, προηγούμενο και επιδρώντας στην μετέπειτα προσέγγιση τριών επιπέδων με οργανικά σχήματα που χρησιμοποίησαν τα A-TACS και PenCott.
Καλύτερο περιβάλλον: Γενικό εύκρατο δάσος
Status σήμερα: Ενεργό. Η MARPAT Woodland παραμένει η στάνταρ παραλλαγή των U.S. Marines.
EMR (Digital Flora)
Προέλευση και ιστορία: Αναπτύχθηκε από το 2008 στο 15ο Κεντρικό Ερευνητικό Ινστιτούτο του ρωσικού Υπουργείου Άμυνας και υιοθετήθηκε επίσημα από το 2011, αντικαθιστώντας το παλαιότερο αναλογικό μοτίβο "Flora". Ο σχεδιασμός του επηρεάστηκε από το γερμανικό Flecktarn, μετατρέποντας τη λογική μικρών κηλίδων/μεγάλων συστάδων σε ψηφιακή, pixelated μορφή. Το EMR σημαίνει Edinaya Maskirovochnaya Raskraska ("Ενιαία Χρωματική Παραλλαγή") — το Digital Flora είναι ανεπίσημο παρατσούκλι που παραπέμπει στον πρόγονό του.
Σχεδιασμός: Ψηφιακό μοτίβο pixel που συνδυάζει μικρές κηλίδες (υφή) με μεγαλύτερες συστάδες pixel (σπάσιμο σχήματος).
Σχεδιασμός κλίμακας: Διπλής κλίμακας, κληρονομημένο απευθείας από τη λογική μίμησης/παραμόρφωσης του Flecktarn, εκφρασμένο όμως ως ψηφιακά pixel αντί για αναλογικές κηλίδες.
Καλύτερο περιβάλλον: Εύκρατο και καλοκαιρινό δάσος — ο άμεσος διάδοχος του ρόλου του Flora στο δάσος. Υπάρχουν ξεχωριστές παλέτες EMR για ξηρό και χειμερινό περιβάλλον.
Status σήμερα: Ενεργό, στάνταρ μοτίβο των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων και χρησιμοποιείται από αρκετές φιλορωσικές δυνάμεις.
MultiCam
Προέλευση και ιστορία: Αναπτύχθηκε από την Crye Precision μαζί με το Natick Soldier Systems Center του Αμερικανικού Στρατού το 2002 στο πλαίσιο του προγράμματος Objective Force Warrior, αρχικά με την ονομασία "Scorpion". Η Crye προσάρμοσε το σχέδιο για λόγους εμπορικού σήματος και το κυκλοφόρησε εμπορικά ως MultiCam. Ο Αμερικανικός Στρατός το αξιολόγησε για να αντικαταστήσει τις 3-Color Desert και Woodland, αλλά επέλεξε τελικά το Universal Camouflage Pattern (UCP) το 2004 — η MultiCam παρέμεινε σε περιορισμένη χρήση από ειδικές δυνάμεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν μέχρι τα μέσα-τέλη της δεκαετίας του 2000.
Σχεδιασμός: Μοτίβο 7 χρωμάτων, πολλαπλής κλίμακας, με αναμεμειγμένα σχήματα με βαθμιαία όρια αντί για σκληρές κηλίδες ή τετράγωνα pixel.
Σχεδιασμός κλίμακας: Πολλαπλής κλίμακας — macro σχήματα για διάσπαση σε μεγάλη απόσταση, απαλή micro λεπτομέρεια για ανακάτεμα από κοντά. Αυτή η προσέγγιση αναμεμειγμένων ορίων είναι και ο λόγος που το MultiCam αποφεύγει τη "τετράγωνη" εμφάνιση που έχουν τα επίπεδα ψηφιακά μοτίβα από κοντά.
Καλύτερο περιβάλλον: Η MultiCam σχεδιάστηκε ως καθολική παραλλαγή πολλαπλών περιβαλλόντων, όχι ως ειδική παραλλαγή δάσους. Αποδίδει ικανοποιητικά σε πράσινο δάσος και πολύ καλά σε μεταβατικό έδαφος (θάμνοι, ξερό γρασίδι, άκρες δάσους), αλλά μία παραλλαγή ειδική για δάσος θα την ξεπεράσει.
Status σήμερα: Ενεργό. Η MultiCam χρησιμοποιείται ευρέως σε ΝΑΤΟϊκές και συμμαχικές δυνάμεις, κυρίως από μονάδες SF.
MultiCam Tropic
Προέλευση και ιστορία: Κυκλοφόρησε από την Crye Precision τον Νοέμβριο του 2013 μαζί με άλλες τρεις παραλλαγές του MultiCam (Arid, Alpine, Black) σαν πιο εξειδικευμένες λύσεις σε συγκεκριμένα πλέον περιβάλλοντα.
Σχεδιασμός: Πανομοιότυπη γεωμετρία με τη MultiCam, με πιο πράσινη, υψηλότερης αντίθεσης παλέτα.
Σχεδιασμός κλίμακας: Ίδια πολλαπλής κλίμακας, αναμεμειγμένων ορίων γεωμετρία με τη βασική MultiCam.
Καλύτερο περιβάλλον: Σχεδιασμένη ειδικά για πυκνή πράσινη βλάστηση — τροπική ζούγκλα, κοιλάδες ποταμών και υγρότοπους, καθώς και ευρωπαϊκό φυλλοβόλο/μικτό δάσος την άνοιξη και το καλοκαίρι. Εκεί όπου η βασική MultiCam κάνει συμβιβασμούς ανάμεσα σε περιβάλλοντα, η Tropic είναι η παραλλαγή που όντως βελτιστοποιείται.
Status σήμερα: Εμπορική χρήση και χρήση από συμμαχικές δυνάμεις· δεν είναι στάνταρ παραλλαγή των ΗΠΑ, αλλά έχει υιοθετηθεί από διάφορες μονάδες ειδικών επιχειρήσεων και συμμαχικούς στρατούς που επιχειρούν σε τέτοιου είδους περιβάλλοντα.
MTP (Multi-Terrain Pattern)
Προέλευση και ιστορία: Ανατέθηκε από το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας και σχεδιάστηκε από την Crye Precision, εκδόθηκε πρώτη φορά σε στρατεύματα που αναπτύσσονταν στο Αφγανιστάν στο πλαίσιο της Operation Herrick από τον Μάρτιο του 2010, στη συνέχεια διαδόθηκε σε όλο τον Βρετανικό Στρατό μέχρι το 2011 και αντικατέστησε πλήρως το DPM μέχρι το 2013. Η Crye έχτισε το MTP πάνω στη χρωματική επιστήμη και μηχανική του MultiCam, αλλά αναδιαμόρφωσε τα στοιχεία του μοτίβου ώστε να μοιάζουν περισσότερο με το περίγραμμα του απερχόμενου DPM, διευκολύνοντας τη μετάβαση για μια δύναμη εκπαιδευμένη γύρω από τη λογική διάσπασης του DPM. Το βρετανικό ΥΠΑΜ κατέχει την άδεια εκτύπωσης του μοτίβου.
Σχεδιασμός: Μοτίβο πολλαπλής κλίμακας, αναμεμειγμένων ορίων, προερχόμενο από το MultiCam, με σχήματα προσαρμοσμένα ώστε να διαβάζονται πιο κοντά στο στιλ blotch του DPM παρά στα δικά του σχήματα βαθμίδωσης του MultiCam.
Σχεδιασμός κλίμακας: Πολλαπλής κλίμακας, κληρονομώντας απευθείας από τη μηχανική της Crye τη δομή macro-για-απόσταση, micro-για-ανακάτεμα-από-κοντά του MultiCam.
Καλύτερο περιβάλλον: Αξίζει η ίδια ειλικρίνεια που εφαρμόσαμε και στο ίδιο το MultiCam — το MTP σχεδιάστηκε ως πραγματικό μοτίβο γενικής χρήσης πολλαπλών εδαφών για το εύρος περιβαλλόντων όπου αναπτύσσονται βρετανικές δυνάμεις, όχι ως ειδικό μοτίβο δάσους. Αποδίδει ικανοποιητικά σε πράσινο δάσος αλλά δεν είναι βελτιστοποιημένο γι' αυτό όπως το MultiCam Tropic ή το PenCott WildWood.
Status σήμερα: Ενεργό — η παραλλαγή των Βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων
A-TACS FG
Προέλευση και ιστορία: Αναπτύχθηκε από την Digital Concealment Systems (DCS), με την οικογένεια A-TACS να παρουσιάζεται το 2007-2009 και την παραλλαγή Foliage Green (FG) να κυκλοφορεί το 2011. Η αρχική "legacy" σειρά αποσύρθηκε το 2018 υπέρ της νεότερης σειράς "X" της DCS, αλλά επανακυκλοφόρησε λόγω ζήτησης το 2022.
Σχεδιασμός: Οργανικά σχήματα pixel αντί για τετράγωνα ψηφιακά pixel — η DCS το περιγράφει ως "μοτίβο μέσα σε μοτίβο", με στόχο τη μείωση του φαινομένου "blobbing" που εμφανίζουν τα επίπεδα ψηφιακά μοτίβα από απόσταση.
Σχεδιασμός κλίμακας: Fractal εμφώλευση τριών επιπέδων — μικρές συστάδες σχηματίζουν μεσαίες συστάδες, οι οποίες σχηματίζουν macro σχήματα. Το A-TACS αναπτύχθηκε αρχικά με γνώμονα τους ελεύθερους σκοπευτές και προωθείται ως πιο αποτελεσματικό στην κλίμακα των 50-300 μέτρων, μεγαλύτερη απόσταση-στόχος από ό,τι οι περισσότερες παραλλαγές αυτής της λίστας.
Καλύτερο περιβάλλον: Εύκρατο δάσος και μεταβατικό πράσινο έδαφος.
Status σήμερα: Εμπορικό, με κάποια υιοθέτηση από μονάδες κάποιων στρατών και αστυνομικές δυνάμεις. Δεν είναι στάνταρ εθνική παραλλαγή.
PenCott WildWood
Προέλευση και ιστορία: Αναπτύχθηκε από τη βρετανική Hyde Definition (ιδρυτής ο Dominic Hyde) και κυκλοφόρησε το 2017, σύμφωνα με αναφορές κατόπιν αιτήματος των Πολωνικών Ειδικών Δυνάμεων και σε στενή συνεργασία με την Helikon-Tex.
Σχεδιασμός: Μοτίβο πολλαπλής κλίμακας, ψηφιακό/οργανικό, που συνδυάζει στοιχεία μικρο-υφής και μακρο-σχήματος, στην ίδια σχεδιαστική οικογένεια με το A-TACS αλλά με δική του χρωματική επιστήμη.
Σχεδιασμός κλίμακας: Fractal τριών επιπέδων, συνδυάζοντας micro, μεσαία και macro στοιχεία στο ίδιο τύπωμα — προωθείται ρητά ως αποτελεσματικό σε κοντινή, μεσαία και μεγάλη απόσταση, αντί να είναι βελτιστοποιημένο για μία μόνο κλίμακα.
Καλύτερο περιβάλλον: Εύκρατο δάσος και λιβάδι Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Status σήμερα: Εμπορικό, χρησιμοποιείται από κάποιες μονάδες ειδικών επιχειρήσεων διεθνώς.
Συγκριτικός Πίνακας
|
Χώρα |
ετος |
σχεδιο |
αποσταση |
περιβαλλον |
κατασταση |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
Η.Π.Α. |
2002 |
Πολλαπλής κλίμακας |
κοντά - μακριά |
Μεταβατικό |
Ενεργή |
|
|
Η.Π.Α. |
2002 |
Πολλαπλής κλίμακας |
κοντά - μακριά |
Πράσινο & |
Κυρίως |
|
|
Ηνωμένο |
2010 |
Πολλαπλής κλίμακας |
κοντά - μακριά |
Μεταβατικό |
Ενεργή |
|
|
Η.Π.Α. |
2011 |
Οργανικό |
Fractial 3 επιπέδων |
Εύκρατο & |
Κυρίως |
|
|
Γερμανία |
1990-91 |
Κηλίδες |
κοντά - μακριά |
Δάσος |
Ενεργή |
|
|
Ελλάδα |
Μέσα |
Eπικαλυπτόμενες λωρίδες |
κοντά |
Ξηρό |
Ενεργή |
|
|
Ηνωμένο |
2017 |
Πολλαπλής κλίμακας |
κοντά -μέση απ.- |
Εύκρατο |
Κυρίως |
|
|
Νότιο |
1957 - 1962 |
Επικαλυπτόμενες |
κοντά |
Πυκνή τροπική |
Ιστορική - |
|
|
Η.Π.Α. |
1981 |
Blotch 4 χρωμάτων |
μέση απ. - μακριά |
Εύκρατο δάσος |
Ενεργή |
|
|
Καναδάς |
1997 |
Ψηφιακό pixel |
κοντά - μακριά |
Εύκρατο δάσος |
Ενεργή |
|
|
Η.Π.Α. |
2001 |
Ψηφιακό pixel |
κοντά - μακριά |
Εύκρατο δάσος |
Ενεργή |
|
|
Ρωσία |
2008 |
Ψηφιακό pixel |
κοντά - μακριά |
Εύκρατο / καλοκαιρινό δάσος |
Ενεργή |
|
|
Ιταλία |
2004 |
Ακανόνιστες κηλίδες |
κοντά - μακριά |
Μεσογειακό, Εύκρατο |
Ενεργή |
|
|
Γαλλία |
1991 |
Blotch 4 χρωμάτων |
μέση απ. - μακριά |
Εύκρατο φυλλοβόλο |
Ενεργή |
|
|
Ηνωμένο |
Δεκαετία |
Blotch 4 χρωμάτων |
μέση απ. - μακριά |
Εύκρατο Ευρωπαϊκό |
Ενεργή |
Ποιά κερδίζει τελικά;
Καμία παραλλαγή δεν κερδίζει παντού. Η απόφαση λοιπόν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το που θα επιχειρήσετε και τη φύση της αποστολής που έχετε αναλάβει να εκτελέσετε. Αυτό φυσικά προϋποθέτει ελευθερία λήψης τέτοιας απόφασης μιάς και, μιλώντας κυρίως για επαγγελματίες, τα όρια μέσα στα οποία κάποιος καλείται να κινηθεί υπάγονται σε κανόνες.
Πηγές
Camouflage Central-Europe — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Camouflage_Central-Europe
France — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/France
MultiCam — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/MultiCam
Crye Precision — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Crye_Precision
MultiCam Tropic — Crye Precision: https://www.cryeprecision.com/custitem_psgss_product_color/MultiCam-Tropic
Crye Precision Releases New MultiCam Patterns — Soldier Systems Daily: https://soldiersystems.net/2013/11/26/crye-precision-releases-new-multicam-patterns-and-reinvents-website/
A-TACS — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/A-TACS
Original A-TACS FG Is Back — Soldier Systems Daily: https://soldiersystems.net/2022/07/27/original-atacs-fg-camouflage-is-back/
What Is The A-TACS Pattern And When It Actually Works Best — Vancharli Outdoor: https://vancharlioutdoor.com/blog/what-is-the-a-tacs-pattern-and-when-it-actually-works-best/
Mastering Camouflage: A Deep Dive into A-TACS Patterns — AET Gear: https://www.aetgear.com/mastering-camouflage-a-deep-dive-into-a-tacs-patterns/
Flecktarn — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Flecktarn
Germany — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/Germany
Flecktarn — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/Flecktarn
The Psychology of Camouflage: How Flecktarn Disrupts Visual Perception — GoMilitar: https://www.gomilitar.com/blogs/useful-information/the-psychology-of-camouflage-how-flecktarn-disrupts-visual-perception
Greece — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/Greece
New M24 Greek Lizard Pattern — Joint Forces News: https://www.joint-forces.com/kit-camo/84549-new-m24-greek-lizard-pattern-a-brief-glimpse
Lizard (camouflage) — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Lizard_(camouflage)
PenCott — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/PenCott
About PenCott — pencottcamo.com: https://www.pencottcamo.com/about/
IWA — Two New Patterns Join PenCott Camo Family: Wildwood and MetroPolis — Soldier Systems Daily: https://soldiersystems.net/2017/03/02/iwa-two-new-patterns-join-pencott-camo-family-of-patterns-wildwood-and-metropolis/
PenCott GreenZone Camo — Kula Tactical: https://kula-tactical.com/military-camouflage-patterns/all-pencott-camo-patterns/pencott-greenzone-camo
Tiger stripe — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/Tiger_stripe
Tiger stripe camouflage — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Tiger_stripe_camouflage
A Brief History of M81 Woodland Camouflage — Soldier Systems Daily: https://soldiersystems.net/2025/02/15/a-brief-history-of-m81-woodland-camouflage/
U.S. Woodland — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/U.S._Woodland
EMR camouflage — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/EMR_camouflage
Russia — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/Russia
Italy — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/Italy
Telo mimetico — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Telo_mimetico
Understanding Camo: Micro and Macro Patterns — GunSkins: https://www.gunskins.com/blogs/the-wrap/understanding-camo-micro-and-macro-patterns
Camouflage Patterns: The Art and Science Behind Tactical Concealment — UF PRO: https://ufpro.com/us/blog/camouflage-patterns-tactical-concealment
MARPAT — Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/MARPAT
MARPAT — Camopedia: https://www.camopedia.org/index.php/MARPAT
